Toàn bộ bài học
Sô cô la bỗng đắt hơn. Giá ớt tăng gấp đôi trước dịp lễ. Thủ phạm là cung cầu, cùng những chu kỳ do cung cầu tạo ra.
Khi người mua cần nhiều hơn lượng hàng người bán có thể cung cấp, giá sẽ tăng. Trước các dịp lễ lớn như lễ Eid, Giáng sinh hay Diwali, nhu cầu đi máy bay tăng vọt, giá vé cũng tăng theo.
Thời tiết tác động đến nguồn cung. Hạn hán do El Niño có thể làm giảm sản lượng dầu cọ, lúa gạo và cà phê, đẩy giá lên vài tháng sau đó.
Ví dụ thực tế: năm 2024, thời tiết xấu và dịch bệnh cây trồng ở Tây Phi đẩy giá ca cao lên mức kỷ lục, trên 10.000 USD/tấn, gấp khoảng ba lần giá một năm trước đó. Các hãng sản xuất sô cô la tăng giá khắp thế giới.
Rồi chu kỳ đảo chiều. Giá cao khiến nông dân và các công ty khai khoáng sản xuất nhiều hơn, còn người mua dùng ít đi. Nguồn cung bắt kịp và giá giảm: năm 2025, giá ca cao lại giảm sâu.
- Sai lầm thường gặp
Sai lầm: cho rằng hàng hóa đã lập đỉnh kỷ lục thì sẽ đứng mãi ở đó. Giới giao dịch có câu: “thuốc chữa giá cao chính là giá cao”. Giá cao kéo thêm nguồn cung, và chính nguồn cung đó chấm dứt cơn sốt.
- Điều cần nhớ
Hàng hóa đi theo chu kỳ: thiếu hụt, giá cao, cung tăng, giá giảm, cung giảm, rồi lặp lại.
Kiểm tra nhanh
- Khi cầu cao hơn cung, giá thường... TăngNgười mua tranh nhau mua lượng hàng có hạn, nên người bán có thể đòi giá cao hơn.
- Vì sao giá vé máy bay tăng trước các dịp lễ lớn? Nhu cầu tăng vọtNhiều người muốn đi cùng lúc, nhưng số ghế có hạn.
- Giá cao thường thúc đẩy... Sản xuất nhiều hơnGiá cao khiến sản xuất thêm có lãi hơn, nên nguồn cung tăng dần theo thời gian.
- Điều gì đẩy giá ca cao lên mức kỷ lục năm 2024? Mất mùa ở Tây PhiThời tiết xấu và dịch bệnh làm giảm nguồn cung từ khu vực trồng phần lớn ca cao thế giới.
Kinh tế toàn cầu
- GDP tính những gì
- Vì sao tỷ giá biến động
- Vì sao cả thế giới xoay quanh đồng USD
- Thương mại và tiền tệ
- Vì sao Trung Quốc tác động đến cả thế giới
- Dòng vốn vào và ra
- Suy thoái kinh tế
- Cung, cầu và chu kỳ
- Thị trường mới nổi