Toàn bộ bài học
Mỗi ngày, những khoản tiền khổng lồ di chuyển giữa các quốc gia để tìm nơi sinh lời tốt. Những dòng vốn này có thể nâng một đồng tiền lên, hoặc dìm đồng tiền đó xuống chỉ trong vài ngày.
Khi trái phiếu một nước trả lợi suất tốt và tăng trưởng trông vững vàng, nhà đầu tư nước ngoài mua trái phiếu và cổ phiếu nước đó. Muốn vậy, trước tiên họ phải mua đồng tiền của nước này.
Khi lo lắng, họ bán ra rồi đổi ngược về USD. Vốn chảy ra đồng nghĩa với bán nội tệ, nên nội tệ yếu đi.
Ví dụ thực tế: tháng 5/2013, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) mới chỉ phát tín hiệu sẽ giảm tốc độ mua trái phiếu. Dòng tiền ồ ạt rút khỏi các thị trường mới nổi, đồng rupee Ấn Độ rơi xuống mức thấp kỷ lục, và đồng tiền của nhiều nước, từ Indonesia đến Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ, đều giảm giá. Giới giao dịch gọi đó là “cơn hoảng loạn giảm QE” (taper tantrum).
Không phải dòng tiền nào cũng dễ hoảng như nhau. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) xây nhà máy, mỏ và trung tâm dữ liệu, rồi ở lại nhiều năm. Vốn đầu tư gián tiếp có thể rút đi chỉ bằng một cú nhấp chuột.
- Sai lầm thường gặp
Sai lầm: hễ vốn ngoại đổ vào là mừng. “Tiền nóng” đổ vào nhanh thì cũng có thể rút ra nhanh không kém. Những nước có dự trữ lớn và chính sách ổn định chống đỡ tốt nhất.
- Điều cần nhớ
Tiền chảy vào: đồng tiền tăng giá. Tiền chảy ra: đồng tiền giảm giá. Lãi suất Mỹ thường quyết định chiều của dòng tiền.
Kiểm tra nhanh
- Dòng vốn chảy ra thường khiến nội tệ... Yếu điNhà đầu tư rút vốn sẽ bán nội tệ để mua USD hoặc đồng tiền khác.
- Loại vốn nào thường ổn định hơn? Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào nhà máyNhà máy không thể bán đi bằng một cú nhấp chuột, nên dòng vốn này thường ở lại nhiều năm.
- Lãi suất Mỹ tăng có thể khiến... Tiền rút khỏi các thị trường mới nổiTài sản an toàn của Mỹ sinh lời cao hơn sẽ kéo dòng tiền quay về Mỹ.
- Sự kiện “taper tantrum” năm 2013 là gì? Đợt bán tháo khi Fed phát tín hiệu giảm mua trái phiếu (QE)Chỉ một tín hiệu Fed sẽ bớt hỗ trợ cũng đủ khiến tiền nóng tháo chạy.
Thuật ngữ trong bài
Kinh tế toàn cầu
- GDP tính những gì
- Vì sao tỷ giá biến động
- Vì sao cả thế giới xoay quanh đồng USD
- Thương mại và tiền tệ
- Vì sao Trung Quốc tác động đến cả thế giới
- Dòng vốn vào và ra
- Suy thoái kinh tế
- Cung, cầu và chu kỳ
- Thị trường mới nổi