Toàn bộ bài học
Kẻ lừa đảo xuất hiện dưới vỏ bọc người bạn thành đạt, người thầy tận tình hay ứng dụng bóng bẩy. Dấu hiệu cảnh báo 1: đảm bảo lợi nhuận cao, như “10% mỗi tháng”. Tức là hơn 200% một năm, mức mà không kênh đầu tư đàng hoàng nào hứa được.
Dấu hiệu cảnh báo 2: bạn kiếm tiền chủ yếu nhờ rủ bạn bè tham gia. Đó là kiểu lừa đảo kim tự tháp hoặc Ponzi: người vào trước được trả bằng tiền của người vào sau, cho đến khi mô hình sụp đổ.
Dấu hiệu cảnh báo 3: hối thúc và giữ bí mật. “Chỉ hôm nay”, “còn 5 suất cuối”, “đừng nói với gia đình”. Bị hối thúc, bạn không kịp kiểm tra.
Dấu hiệu cảnh báo 4: một “người thầy” hay người bạn mới quen trên mạng muốn bạn chuyển tiền sang nền tảng hoặc ứng dụng của họ. Kiểu lừa đảo này chiếm đoạt hàng tỷ USD mỗi năm.
- Sai lầm thường gặp
Sai lầm: tin vào lợi nhuận đều đặn, êm ả. Bernie Madoff trả “lợi nhuận” ổn định suốt nhiều thập kỷ; khi mô hình Ponzi của Madoff sụp đổ năm 2008, khoản lỗ trên giấy vào khoảng 65 tỷ USD. Quá êm ả cũng là dấu hiệu cảnh báo.
Cách tự vệ: tra tên công ty trong danh sách cấp phép và danh sách cảnh báo của cơ quan quản lý: OJK ở Indonesia, CNMV ở Tây Ban Nha, CNBV ở Mexico, FCA ở Anh, SEC ở Mỹ. Không có tên? Hãy tránh xa.
- Điều cần nhớ
Nghe hấp dẫn đến mức khó tin thì chắc chắn có vấn đề. Kiểm tra trước, đừng vội vàng, và đừng bao giờ gửi tiền cho người chỉ quen qua mạng.
Kiểm tra nhanh
- Lời hứa “đảm bảo 10% mỗi tháng” là... Dấu hiệu cảnh báoTính lãi kép, con số đó là hơn 200% một năm. Không kênh đầu tư đàng hoàng nào đảm bảo được như vậy.
- Kiếm tiền chủ yếu nhờ rủ bạn bè tham gia là dấu hiệu của... Mô hình kim tự tháp hoặc PonziTiền của người mới được dùng trả cho người cũ, và mô hình sụp đổ khi người mới vào chậm lại.
- Kiểm tra giấy phép của một công ty ở đâu? Danh sách cấp phép của cơ quan quản lý trong nướcChỉ trang web chính thức của cơ quan quản lý mới xác nhận được giấy phép. Quảng cáo và nhóm chat đều có thể bị làm giả.
- Một người bạn mới quen trên mạng liên tục giục bạn đầu tư qua ứng dụng đặc biệt của họ. Bạn nên... Dừng lại, kiểm tra với cơ quan quản lýNhững khoản lãi “thử” nhỏ là chiêu quen thuộc để bạn tin ứng dụng và gửi thêm tiền.