Toàn bộ bài học
Nếu giá cả tăng 5% trong năm nay, thì năm sau 100 chỉ mua được lượng hàng mà khoảng 95 mua được hôm nay. Tiền mặt cất dưới gối cứ âm thầm hao mòn. Đó chính là lạm phát.
Lợi nhuận thực là tỷ suất sinh lời trừ đi lạm phát. Con số này cho biết sức mua của bạn có thật sự tăng hay không.
Tiền gửi lãi 4% khi lạm phát 3%: lợi nhuận thực khoảng +1%. Cũng 4% đó nhưng lạm phát 7%: khoảng −3%. Bạn có lãi mà vẫn nghèo đi.
Ví dụ thực tế: ở Thổ Nhĩ Kỳ, lạm phát lên tới 85% vào cuối năm 2022, trong khi nhiều khoản tiền gửi trả lãi thấp hơn nhiều. Người giữ tiền mặt bằng đồng lira mất một phần lớn sức mua chỉ trong một năm.
Trong dài hạn, các tài sản tăng trưởng như chỉ số chứng khoán đại diện cho cả thị trường, và có lúc là vàng, thường vượt được lạm phát, nhưng kèm những đợt giảm mạnh dọc đường. Đó là lý do các tài sản này hợp với khoản tiền dành cho dài hạn.
- Sai lầm thường gặp
Sai lầm: nghĩ tiền mặt là “phi rủi ro”. Tiền mặt an toàn trước các cú sập giá, nhưng không an toàn trước lạm phát. Tiền cần dùng sớm thì giữ an toàn, tiền để dành lâu dài thì cho cơ hội sinh sôi.
- Điều cần nhớ
Hãy nhìn lợi nhuận thực, không phải lãi suất danh nghĩa. Tiết kiệm an toàn cho ngắn hạn, tài sản tăng trưởng cho mục tiêu dài hạn.
Kiểm tra nhanh
- Lợi nhuận thực là... Tỷ suất sinh lời trừ lạm phátCon số này đo mức thay đổi của lượng hàng mà tiền thật sự mua được.
- Lãi 4% khi lạm phát 3% cho lợi nhuận thực khoảng... 1%4% − 3% = khoảng 1%.
- Với mục tiêu dài hạn, người ta thường dùng... Tài sản tăng trưởng kèm tiết kiệm an toànThời gian dài giúp tài sản tăng trưởng kịp hồi phục sau các đợt giảm.
- Tiền tiết kiệm sinh lãi 5% trong khi lạm phát là 8%. Sức mua của bạn... Giảm khoảng 3%5% − 8% = −3%: giá cả tăng nhanh hơn tiền của bạn.