Cách chọn nhà môi giới (sàn) uy tín, an toàn và được cấp phép
Trước khi nạp dù chỉ một đồng, hãy chắc chắn nhà môi giới (sàn) có giấy phép của một cơ quan quản lý thật, giữ tiền của bạn tách biệt với tiền của công ty và cho bạn rút tiền mà không bị làm khó. Các bước kiểm tra này mất khoảng 15 phút và giúp bạn tránh những kiểu mất tiền phổ biến nhất mà người mới gặp phải, trước cả khi đặt lệnh đầu tiên.
Cơ quan nào quản lý nhà môi giới?
Trung tâm tài chính đúng nghĩa nào cũng có cơ quan quản lý cấp phép cho nhà môi giới, giám sát tình hình tài chính và xử lý khiếu nại. Dù bạn sống ở đâu, cơ quan quản lý tại chính nước bạn mới là nơi có thể bảo vệ bạn. Giấy phép từ một đảo nhỏ offshore, hoặc từ cơ quan quản lý nước ngoài không có thẩm quyền với khách hàng ở nước bạn, bảo vệ bạn kém hơn nhiều.
| Khu vực | Cơ quan quản lý chính | Nơi tra cứu giấy phép |
|---|---|---|
| Anh | FCA (Cơ quan Quản lý Tài chính Anh) | Cơ sở dữ liệu Financial Services Register |
| Liên minh châu Âu (EU) | Cơ quan quản lý của từng nước, như CNMV (Tây Ban Nha), BaFin (Đức), AMF (Pháp), CONSOB (Ý) hoặc CySEC (Síp) | Danh sách cấp phép quốc gia, cùng các danh sách của ESMA |
| Mỹ | SEC và FINRA (cổ phiếu), CFTC và NFA (hợp đồng tương lai và forex) | FINRA BrokerCheck, NFA BASIC |
| Canada | CIRO và các cơ quan quản lý chứng khoán cấp tỉnh | Công cụ tra cứu công ty môi giới của CIRO |
| Mexico | CNBV (Ủy ban Ngân hàng và Chứng khoán Quốc gia Mexico) | Danh sách tổ chức chịu giám sát của CNBV, danh sách SIPRES của CONDUSEF |
| Brazil | CVM (Ủy ban Chứng khoán Brazil) | Danh sách công khai của CVM |
| Úc | ASIC (Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Úc) | Danh sách đăng ký của ASIC (ASIC professional registers) |
| Singapore | MAS (Cơ quan Tiền tệ Singapore) | Danh bạ Financial Institutions Directory |
| Nhật Bản | FSA (Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản) | Danh sách công ty được cấp phép của FSA |
| Ấn Độ | SEBI (cổ phiếu, quỹ và phái sinh niêm yết), còn quy định về forex do RBI ban hành | Danh sách tổ chức trung gian đã đăng ký của SEBI, danh sách cảnh báo (Alert List) của RBI |
| Indonesia | OJK (Cơ quan Dịch vụ Tài chính Indonesia) và Bappebti (hợp đồng tương lai hàng hóa). Cơ quan nào phụ trách tùy thuộc vào sản phẩm | Danh sách cấp phép của OJK và Bappebti |
| Nam Phi | FSCA | Công cụ tra cứu tổ chức được cấp phép của FSCA |
| Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) | SCA, cùng DFSA (Dubai) và FSRA (Abu Dhabi) | Danh sách công khai của từng cơ quan quản lý |
5 bước kiểm tra nhà môi giới trước khi mở tài khoản
- Tự tra cứu giấy phép trên website của chính cơ quan quản lý, không qua đường link trong quảng cáo hay tin nhắn. Kiểm tra tên công ty, địa chỉ, số điện thoại và website có khớp chính xác với danh sách cấp phép hay không. Kẻ lừa đảo lập ra công ty mạo danh, sao chép tên và số giấy phép của một công ty thật. Nhiều tập đoàn môi giới còn sở hữu vài công ty: một công ty được cấp phép ở nước có quy định chặt chẽ, một công ty khác đăng ký offshore. Hãy kiểm tra xem tài khoản thực sự được mở với công ty nào; hợp đồng khách hàng có ghi rõ tên công ty này.
- Kiểm tra nơi giữ tiền của bạn. Nhà môi giới được cấp phép giữ tiền của khách hàng trong tài khoản tách biệt, riêng với tiền của công ty. Nhiều nước còn có quỹ bồi thường khi nhà môi giới phá sản. Ở Anh, FSCS chi trả tối đa 85.000 bảng Anh mỗi người. Ở Mỹ, SIPC chi trả tối đa 500.000 USD, trong đó có 250.000 USD tiền mặt, nhưng không áp dụng cho tài khoản hợp đồng tương lai hay forex. Ở EU, mức tối thiểu là 20.000 euro, và có nước còn cao hơn, như Tây Ban Nha với mức tối đa 100.000 euro (FOGAIN). Các quỹ này chi trả khi nhà môi giới phá sản, không bù khoản lỗ do chính bạn giao dịch.
- Hiểu rõ mọi khoản phí: phí hoa hồng, spread (chênh lệch giá mua bán), phí qua đêm, phí chuyển đổi ngoại tệ, phí tài khoản không hoạt động và phí rút tiền. Ví dụ, spread 1 pip trên một lot chuẩn EUR/USD tốn khoảng 10 USD mỗi lần bạn giao dịch. Phí nhỏ cộng dồn rất nhanh nếu bạn giao dịch thường xuyên.
- Dùng thử tài khoản demo trước. Nhà môi giới được cấp phép cho bạn luyện tập bằng tiền ảo với giá thật. Trong lúc đó, hãy đọc hợp đồng khách hàng và trang biểu phí.
- Thử rút tiền sớm. Nạp một khoản nhỏ, rồi rút ra một phần. Nếu rút tiền chậm hoặc khó khăn, hãy dừng lại ở đó.
Bảo vệ bổ sung khi giao dịch có đòn bẩy
Nếu bạn giao dịch hợp đồng chênh lệch (CFD) hoặc forex có đòn bẩy, quy định sẽ khác nhau tùy nơi bạn sống. Với đòn bẩy 1:30, 1.000 USD ký quỹ kiểm soát vị thế 30.000 USD, nên chỉ cần giá đi ngược 1% là bạn mất 300 USD, gần một phần ba số tiền. Ở EU, Anh và Úc, nhà giao dịch cá nhân được bảo vệ chặt chẽ:
- Đòn bẩy có mức trần: 1:30 với các cặp tiền chính, 1:20 với vàng, các cặp tiền khác và các chỉ số chứng khoán lớn, 1:10 với các hàng hóa khác, 1:5 với cổ phiếu riêng lẻ và 1:2 với tiền mã hóa. Ở Anh, CFD tiền mã hóa bị cấm với nhà giao dịch cá nhân.
- Vị thế được tự động đóng trước khi khoản lỗ bào mòn quá một nửa số tiền ký quỹ yêu cầu.
- Bảo vệ số dư âm: bạn không thể mất nhiều hơn số tiền đang có trong tài khoản.
- Nhà môi giới phải công bố tỷ lệ khách hàng cá nhân thua lỗ khi giao dịch CFD. Con số này thường vượt xa mức một nửa, nhiều khi từ 70% trở lên.
Ở Mỹ, CFD hoàn toàn không được cung cấp cho nhà giao dịch cá nhân, và đòn bẩy forex bị giới hạn ở 1:50 với các cặp tiền chính. Ở Ấn Độ, người cư trú chỉ được giao dịch forex qua các sở giao dịch trong nước và các đơn vị được ủy quyền, chủ yếu với các cặp tiền có đồng rupee, và RBI công bố danh sách cảnh báo (Alert List) gồm các nền tảng forex không được phép hoạt động. Nhà môi giới cho đòn bẩy 1:500 hay 1:1000 thường có giấy phép offshore, nơi các cơ chế bảo vệ này không áp dụng.
Dấu hiệu cảnh báo sàn lừa đảo và công ty mạo danh
- Hứa hẹn lợi nhuận đảm bảo hoặc cố định, chẳng hạn “lãi 10% mỗi tháng”.
- Hối thúc nạp tiền ngay hôm nay, hoặc tặng thưởng (bonus) kèm điều kiện khiến bạn không rút được tiền.
- “Chuyên viên quản lý tài khoản” giao dịch thay bạn hoặc liên tục đòi nạp thêm tiền.
- Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng cá nhân hoặc ví tiền mã hóa.
- Lời mời chào bắt đầu từ mạng xã hội hay ứng dụng nhắn tin, hoặc một KOL bán tín hiệu hay “robot giao dịch” không bao giờ thua lỗ.
- Website hoặc ứng dụng trông giống một công ty thật nhưng tên miền hơi khác một chút.
- Không có giấy phép của cơ quan quản lý tại nước bạn, hoặc có giấy phép nhưng bạn không tìm thấy trên danh sách cấp phép.
Lời mời nào nghe quá hời đều không có thật. Phần lớn cơ quan quản lý công bố danh sách cảnh báo các công ty không được cấp phép và công ty mạo danh. Hãy tra tên công ty ở đó trước khi tin bất kỳ ai.
Cần làm gì khi gặp sự cố với nhà môi giới
Nếu bạn không rút được tiền, hoặc nghĩ mình đã bị lừa đảo, hãy hành động ngay:
- Ngừng chuyển tiền, kể cả khi được bảo rằng phải nộp một khoản “phí” hay “thuế” thì mới rút được tiền.
- Lưu lại mọi thứ: ảnh chụp màn hình, email, tin nhắn và biên lai thanh toán.
- Liên hệ ngân hàng hoặc đơn vị phát hành thẻ ngay lập tức. Khoản thanh toán bằng thẻ đôi khi có thể được hoàn lại.
- Trình báo công ty đó với cơ quan quản lý và cơ quan công an.
- Nếu là nhà môi giới có giấy phép, hãy khiếu nại với chính công ty trước, sau đó gửi đến cơ quan giải quyết khiếu nại chính thức, như Financial Ombudsman Service ở Anh, SCORES của SEBI ở Ấn Độ, CONDUSEF ở Mexico, bộ phận hỗ trợ người tiêu dùng của OJK ở Indonesia hoặc bộ phận hỗ trợ nhà đầu tư của CNMV ở Tây Ban Nha.
Cảnh giác với chiêu lừa “lấy lại tiền”. Kẻ gian thường liên lạc lại với nạn nhân, giả danh luật sư, cơ quan quản lý hoặc dịch vụ “thu hồi tiền”, hứa lấy lại tiền nếu được trả phí. Cơ quan quản lý thật không bao giờ thu phí để giúp bạn lấy lại tiền.
Bắt đầu an toàn
- Xây dựng quỹ dự phòng trước.
- Luyện tập trên tài khoản demo cho đến khi bạn tuân thủ được các quy tắc của chính mình.
- Bắt đầu với số tiền nhỏ mà bạn chấp nhận được nếu mất.
- Đặt lệnh cắt lỗ cho mọi giao dịch, và dùng đòn bẩy thấp hoặc không dùng đòn bẩy.
- Ghi nhật ký giao dịch ngay từ ngày đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao kiểm tra một sàn forex có được cấp phép hay không?
Để kiểm tra nhà môi giới có được cấp phép hay không, hãy tra tên công ty trên website chính thức của cơ quan quản lý tại nước bạn, không qua đường link do nhà môi giới gửi. Hãy đảm bảo tên, địa chỉ và website khớp chính xác với danh sách cấp phép.
Công ty mạo danh là gì?
Công ty mạo danh là hình thức lừa đảo sao chép tên, số giấy phép hoặc website của một công ty thật đã được cấp phép. Danh sách cấp phép ghi thông tin liên hệ của công ty thật. Nếu thông tin không khớp, hãy tránh xa.
Nhà môi giới phá sản thì tiền của tôi có được bảo vệ không?
Thường là có, nếu đó là nhà môi giới được cấp phép: tiền của khách hàng phải được giữ tách biệt với tiền của công ty, và nhiều nước có quỹ bồi thường như FSCS ở Anh và SIPC ở Mỹ. Các quỹ này bảo vệ bạn khi công ty phá sản, không bảo vệ trước thua lỗ giao dịch.
Bảo vệ số dư âm là gì?
Bảo vệ số dư âm là quy định giúp bạn không thể mất nhiều hơn số tiền đang có trong tài khoản. Nhà môi giới bắt buộc phải áp dụng cho khách hàng CFD cá nhân ở EU, Anh và Úc, nhưng sàn offshore thường không có cơ chế này.
Có nên dùng sàn offshore không?
Sàn offshore thường cho đòn bẩy cao hơn và nhiều khoản thưởng (bonus) hơn, nhưng mức bảo vệ kém hơn nhiều. Khi có sự cố, lấy lại tiền có thể rất khó. Nhà môi giới được cấp phép tại chính nước bạn cho bạn mức bảo vệ cao nhất.
Phải làm gì nếu không rút được tiền?
Ngừng nạp tiền, lưu lại mọi bằng chứng, liên hệ ngân hàng hoặc đơn vị phát hành thẻ, rồi trình báo công ty với cơ quan quản lý và công an. Đừng tin bất kỳ ai đề nghị lấy lại tiền giúp bạn để đổi lấy một khoản phí: đó thường là vụ lừa đảo thứ hai.
Nguồn: Hướng dẫn công khai của FCA, FSCS, SIPC, ESMA, CNMV, ASIC, CFTC, NFA, MAS, SEBI, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, OJK, Bappebti và CNBV. Quy định thay đổi theo thời gian, nên hãy xác nhận chi tiết trên website chính thức của cơ quan quản lý tại nước bạn. Nội dung giáo dục, không phải lời khuyên tài chính.
Hiểu rõ thứ bạn đang mua
Mua tài sản thật hay chỉ giao dịch chênh lệch giá? Xem cách nào hợp với từng kế hoạch và điều gì bảo vệ bạn.
Chơi Mua thật hay CFD?