Toàn bộ bài học
Tiền bạn gửi ngân hàng không nằm yên trong két sắt mang tên bạn. Phần lớn số tiền đó được đem cho người khác và doanh nghiệp vay.
Ngân hàng trả người gửi tiền lãi suất thấp hơn và thu lãi suất cao hơn từ người vay. Khoản chênh lệch đó là nguồn thu chính. Phí thẻ và phí chuyển tiền mang về thêm một khoản nữa.
Ví dụ: ngân hàng trả lãi 3% mỗi năm cho tiền gửi và cho vay với lãi suất 9%. Với 1.000.000 USD cho vay, khoản chênh 6 điểm phần trăm mang về khoảng 60.000 USD mỗi năm, chưa trừ chi phí và nợ xấu.
Khi ngân hàng trung ương tăng lãi suất, các ngân hàng thường tăng theo cả lãi suất cho vay lẫn lãi suất tiền gửi, nhưng hay chậm hơn một nhịp. Lãi suất cho vay thường tăng nhanh hơn lãi suất tiết kiệm.
Silicon Valley Bank (Mỹ, tháng 3/2023) đã dùng tiền gửi mua trái phiếu dài hạn, và số trái phiếu này mất giá khi lãi suất tăng. Khi ngân hàng bán lỗ một phần, người gửi tiền tìm cách rút khoảng 42 tỷ USD chỉ trong một ngày. Ngân hàng sụp đổ.
- Sai lầm thường gặp
Lầm tưởng: “Tiền gửi ngân hàng lúc nào cũng an toàn 100%.” Bảo hiểm tiền gửi chỉ bảo vệ bạn đến một hạn mức tại mỗi ngân hàng: 250.000 USD ở Mỹ, 100.000 euro ở EU, 2 tỷ rupiah ở Indonesia.
- Điều cần nhớ
Ngân hàng hưởng phần chênh lệch giữa lãi trả cho người gửi tiền và lãi thu từ người vay. Ngân hàng sụp đổ khi vừa thua lỗ vừa mất lòng tin của người gửi tiền.
Kiểm tra nhanh
- Nguồn thu chính của ngân hàng thường đến từ... Chênh lệch lãi cho vay và lãi tiền gửiNgân hàng trả lãi thấp cho người gửi tiền và thu lãi cao hơn từ người vay. Khoản chênh lệch bù đắp chi phí và để lại lợi nhuận.
- Khi ngân hàng trung ương tăng lãi suất, lãi suất cho vay thường... TăngNgân hàng vay và cho vay quanh mức lãi suất của ngân hàng trung ương, nên lãi suất cho vay thường tăng theo, dù hay chậm hơn một nhịp.
- Điều gì đã đánh sập Silicon Valley Bank năm 2023? Lỗ trái phiếu và làn sóng rút tiềnLãi suất tăng làm trái phiếu dài hạn của ngân hàng mất giá. Khi thông tin này lộ ra, người gửi tiền ồ ạt rút tiền. Phần lớn tiền gửi tại đây vượt hạn mức được bảo hiểm.
- Ở Mỹ, bảo hiểm tiền gửi chi trả... Tối đa 250.000 USD mỗi người gửi, mỗi ngân hàngHạn mức của cơ quan bảo hiểm tiền gửi Mỹ (FDIC) là 250.000 USD cho mỗi người gửi tại mỗi ngân hàng. Với SVB, nhà chức trách Mỹ quyết định bảo vệ toàn bộ tiền gửi, nhưng đó là quyết định đặc biệt, không phải một lời cam kết.
Thuật ngữ trong bài
Bên trong ngành tài chính
- Ngân hàng kiếm tiền từ đâu
- Sở giao dịch hoạt động thế nào
- Nhà tạo lập thị trường và nhà môi giới
- Ngân hàng đầu tư
- Nhà quản lý quỹ
- Quỹ phòng hộ
- Xếp hạng tín nhiệm