Toàn bộ bài học
Dầu mỏ, đồng, cà phê, dầu cọ: những nguyên liệu thô được mua bán với khối lượng lớn gọi là hàng hóa cơ bản. Một số quốc gia sống nhờ những gì khai thác hoặc trồng được, nên nền kinh tế lên xuống theo giá các mặt hàng đó.
Indonesia và Malaysia sản xuất hơn 80% lượng dầu cọ của thế giới. Năm 2024, Indonesia còn khai thác hơn một nửa sản lượng niken toàn cầu. Trước đó, từ năm 2020, nước này đã cấm xuất khẩu quặng niken thô.
Khi giá hàng xuất khẩu tăng, dòng USD chảy vào nhiều hơn và đồng nội tệ thường mạnh lên. Đô la Úc (quặng sắt), đô la Canada và krone Na Uy (dầu mỏ) cùng peso Chile (kim loại đồng) được gọi là tiền tệ hàng hóa.
AUD/USD, từ 2008 đến 2015 (khung tháng). Từ khoảng 0,61 vào tháng 10/2008, tỷ giá vọt lên trên 1,10 vào năm 2011, khi nhu cầu từ Trung Quốc đẩy giá quặng sắt lên mức kỷ lục. Khi giá kim loại lao dốc, tỷ giá giảm còn khoảng 0,69 vào năm 2015.
Nhà sản xuất ghét bất ngờ. Với hợp đồng tương lai, người trồng cọ dầu hay công ty khai thác đồng có thể chốt giá bán ngay hôm nay cho lô hàng giao sau nhiều tháng.
- Sai lầm thường gặp
Lầm tưởng: cơn sốt giá hàng hóa giúp một quốc gia giàu có mãi mãi. Thực tế: cơn sốt nào cũng kết thúc. Khi giá dầu giảm từ trên 100 USD/thùng năm 2014 xuống dưới 30 USD/thùng vào đầu năm 2016, các nước xuất khẩu dầu như Venezuela và Nigeria bị ảnh hưởng nặng nề.
- Điều cần nhớ
Giá hàng hóa chi phối nền kinh tế và đồng tiền của các nước sản xuất. Muốn hiểu một đồng tiền, hãy theo dõi giá mặt hàng đứng sau đồng tiền đó.
Kiểm tra nhanh
- Đô la Úc thường biến động theo giá của... Quặng sắt và than đáÚc xuất khẩu nhiều quặng sắt và than đá, nên giá cao hơn mang về nhiều tiền hơn và hỗ trợ đồng đô la Úc.
- Giá xuất khẩu cao hơn thường mang lại cho nước xuất khẩu hàng hóa... Nhiều ngoại tệ hơnKhi hàng xuất khẩu được giá hơn, người mua nước ngoài phải trả nhiều USD hơn cho cùng lượng hàng.
- Người trồng cọ dầu dùng hợp đồng tương lai để... Chốt trước giá bánHợp đồng tương lai chốt ngay hôm nay giá của một lần bán sau này, nên người trồng được bảo vệ nếu giá giảm.
- Indonesia khai thác hơn một nửa lượng niken thế giới. Nếu giá niken lao dốc, nhiều khả năng Indonesia sẽ... Thu ít tiền hơn từ xuất khẩuGiá thấp hơn nghĩa là mỗi tấn bán ra nước ngoài mang về ít tiền hơn.
Thuật ngữ trong bài
Các loại tài sản
- Bậc thang rủi ro và lợi nhuận
- Cổ phiếu: sở hữu một phần doanh nghiệp
- Đọc báo cáo tài chính doanh nghiệp
- Trái phiếu và nợ chính phủ
- Vì sao vàng hút tiền khi khủng hoảng
- Các cách sở hữu vàng
- Giá dầu
- Các nước sống nhờ hàng hóa cơ bản
- Đầu tư bất động sản
- Tiền mã hóa căn bản