Trái phiếu và nợ chính phủ

Toàn bộ bài học

1. Chính phủ và doanh nghiệp thường cần vay tiền. Thay vì chỉ trông vào một ngân hàng, cả hai bán trái phiếu để vay cùng lúc từ hàng nghìn người.

2. Trái phiếu là một giấy nợ. Chẳng hạn bạn cho vay 1.000 trong 10 năm; bên vay trả bạn một khoản lãi cố định, gọi là lãi coupon, rồi hoàn lại 1.000 khi đáo hạn.

3. Nước nào cũng có trái phiếu: trái phiếu kho bạc Mỹ, gilt của Anh, Bund của Đức, SBN của Indonesia (gồm cả trái phiếu bán lẻ ORI), Bonos và CETES của Mexico, Bonos del Estado của Tây Ban Nha.

4. Hiệu ứng bập bênh: khi lãi suất tăng, trái phiếu cũ có lãi coupon thấp hơn trở nên kém hấp dẫn, nên giá giảm. Khi lãi suất giảm, trái phiếu cũ tăng giá.

5. Ví dụ thực tế: năm 2022, khi các ngân hàng trung ương tăng lãi suất nhanh, một chỉ số toàn cầu về trái phiếu chất lượng cao mất khoảng 16%. Đó là năm tệ nhất từng được ghi nhận của chỉ số này.

6. Sai lầm thường gặp

   Sai lầm: “trái phiếu không thể lỗ”. Nếu giữ đến đáo hạn, bên vay có tài chính vững sẽ trả bạn đầy đủ. Nhưng nếu bán sớm sau khi lãi suất tăng vọt, hoặc cho một bên có tài chính yếu vay, bạn vẫn có thể lỗ.

7. Điều cần nhớ

   Trái phiếu là khoản tiền bạn cho vay. Lãi suất tăng, giá trái phiếu giảm. Lãi suất giảm, giá trái phiếu tăng.