Toàn bộ bài học
Khi mọi người than “cái gì cũng đắt lên”, các nhà thống kê sẽ kiểm chứng. Mỗi tháng, họ khảo sát giá của cùng một giỏ hàng, mỗi món tính theo tỷ trọng chi tiêu thực tế của các hộ gia đình: thực phẩm, tiền thuê nhà, đi lại, học phí, cước điện thoại.
Chi phí của giỏ hàng này chính là chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Mức thay đổi của CPI qua 12 tháng là tỷ lệ lạm phát bạn vẫn nghe trên bản tin.
Ví dụ thực tế: lạm phát Mỹ lên 9,1% vào tháng 6/2022, cao nhất trong 40 năm. Cuối năm đó, lạm phát ở Anh và khu vực đồng euro vượt 10%, và lãi suất tăng trên toàn thế giới.
Lạm phát lõi loại bỏ thực phẩm và năng lượng, hai nhóm giá nhảy lên xuống theo mùa vụ và giá dầu. Lạm phát lõi cho thấy xu hướng nền mà các ngân hàng trung ương theo dõi.
Mỗi nước tự công bố số liệu: BPS ở Indonesia, INEGI ở Mexico, INE ở Tây Ban Nha, BLS ở Mỹ. Thị trường phản ứng với chênh lệch giữa số liệu thực tế và dự báo.
- Sai lầm thường gặp
Sai lầm: “lạm phát giảm nên giá cả đang giảm”. Lạm phát thấp hơn nghĩa là giá tăng chậm lại. Giá hiếm khi giảm trở lại.
- Điều cần nhớ
CPI là giá của một giỏ hàng điển hình. Lạm phát là tốc độ tăng của mức giá đó. Thị trường phản ứng với yếu tố bất ngờ so với dự báo.
Kiểm tra nhanh
- CPI theo dõi... Giá của một giỏ hàng điển hìnhĐó là chi phí của cùng một giỏ chi tiêu hằng ngày, được đo đều đặn hằng tháng.
- Lạm phát lõi loại bỏ... Thực phẩm và năng lượngGiá thực phẩm và năng lượng biến động mạnh, nên loại hai nhóm này ra sẽ thấy rõ xu hướng nền.
- Vào ngày công bố CPI, điều gì làm thị trường biến động? Chênh lệch giữa thực tế và dự báoCon số thị trường đã dự đoán thì đã nằm sẵn trong giá; chỉ yếu tố bất ngờ mới là thông tin mới.
- Lạm phát giảm từ 8% xuống 3%. Lúc này giá cả... Vẫn tăng, chỉ là chậm hơnLạm phát 3% vẫn có nghĩa là giá cao hơn 3% so với một năm trước.
Thuật ngữ trong bài
Tin tức tác động thị trường
- Lịch kinh tế
- Bảng lương phi nông nghiệp (NFP)
- Lạm phát được đo như thế nào
- Ngày họp FOMC
- Diều hâu và bồ câu
- Đã phản ánh vào giá