Lãi suất thực dương thường...

Làm nền kinh tế hạ nhiệt

Lãi suất thực

Lãi suất 10% nghe rất hấp dẫn, trừ khi giá cả tăng 15%. Điều quan trọng là lãi suất thực: lãi suất trừ đi lạm phát.
Gửi tiết kiệm lãi 4% khi lạm phát 3%: lãi suất thực khoảng +1%, nên sức mua tăng nhẹ. Lãi 5% khi lạm phát 6%: khoảng −1%, nên sức mua giảm.
Lãi suất thực dương khuyến khích tiết kiệm và khiến vay tiền đắt đỏ, từ đó hạ nhiệt chi tiêu và lạm phát. Lãi suất thực âm thì ngược lại, làm nền kinh tế nóng lên.
Ví dụ thực tế: cuối năm 2021, lãi suất ở Mỹ gần 0% trong khi lạm phát ở mức 7%, tức lãi suất thực khoảng −7%. Các đợt tăng lãi suất trong hai năm 2022 và 2023 đưa lãi suất thực trở lại mức dương.
Dòng tiền chảy về nơi có lợi nhuận thực tốt hơn. Quốc gia có lãi suất thực cao hơn thường hút được tiền tiết kiệm từ nước ngoài, qua đó có thể nâng đỡ đồng nội tệ.
Sai lầm thường gặp
Sai lầm: so lãi suất danh nghĩa giữa các nước. Gửi tiết kiệm lãi 10% ở nơi lạm phát 12% còn tệ hơn lãi 3% ở nơi lạm phát 1%.
Điều cần nhớ
Luôn trừ đi lạm phát. Lãi suất thực trên 0: người tiết kiệm có lợi. Dưới 0: người đi vay có lợi.

Lãi suất thực = ... Lãi suất trừ lạm phátLãi suất thực cho biết tiền thực sự sinh lời bao nhiêu xét theo sức mua.
Lãi suất 5% khi lạm phát 6% nghĩa là tiền tiết kiệm... Bị giảm sức mua5% − 6% = −1%: giá cả tăng nhanh hơn tiền lãi.
Lãi suất thực dương thường... Làm nền kinh tế hạ nhiệtGửi tiết kiệm có lời hơn, đi vay tốn kém hơn, nên chi tiêu chậm lại.
Tính theo giá trị thực, khoản tiền gửi nào tốt hơn? Lãi 3%, lạm phát 1%Lãi thực +2% tốt hơn lãi thực −2%, dù con số danh nghĩa lớn đến đâu.